EN ISO 9606-1 – Çelik Kaynakçıları İçin Yeterlilik Sınavı

TS EN ISO 9606-1 standardı, çelik malzemelerin ergitme kaynağını yapan kaynakçıların yeterliliklerinin sınanması ve belgelendirilmesi için gereklilikleri tanımlar. Bu standart, kaynakçının becerisinin, belirlenmiş bir kaynak prosedürü (WPS) kapsamında, tekrarlanabilir ve kabul edilebilir kalitede kaynak yapabilme yeteneğine dayalı olarak değerlendirilmesini amaçlar.

Standardın Amacı ve Kapsamı

TS EN ISO 9606-1; karbon çelikleri, alaşımlı çelikler ve paslanmaz çelikler dahil olmak üzere çelik esaslı malzemelerde yapılan ergitme kaynaklarını kapsar. Standart, kaynakçının aşağıdaki unsurlar açısından yeterliliğini doğrular:

  • Kaynak pozisyonu
  • Kaynak yöntemi
  • İlave metal türü
  • Ana malzeme grubu
  • Dikiş tipi ve kaynak ağzı geometrisi

Bu kapsamda yapılan sınavlar, gerçek üretim koşullarını temsil edecek şekilde planlanır.

Kaynakçı Yeterlilik Sınavının İçeriği

Yeterlilik sınavı, kaynakçının belirlenmiş bir WPS’e uygun olarak numune parça üzerinde kaynak yapmasını içerir. Sınav kapsamında aşağıdaki değerlendirmeler yapılır:

  • Görsel Muayene (VT): Kaynak dikişinin yüzey kusurları açısından kontrolü
  • Tahribatsız Muayene (NDT): Gerekli durumlarda radyografik (RT) veya ultrasonik (UT) muayene
  • Tahribatlı Testler: Eğme, çekme veya makro muayene gibi testler

Test türleri ve kabul kriterleri, ilgili standartlara ve sözleşme şartlarına göre belirlenir.

Geçerlilik ve Sürdürme Şartları

TS EN ISO 9606-1 kapsamında verilen kaynakçı sertifikalarının geçerliliği belirli şartlara bağlıdır:

  • Kaynakçı, sertifika kapsamı içinde düzenli olarak kaynak yapmaya devam etmelidir
  • 6 aylık onaylar ile kaynak faaliyetlerinin sürekliliği doğrulanmalıdır
  • Sertifika, tanımlanan değişkenler aşılmadığı sürece geçerliliğini korur

Belirli durumlarda yeniden sınav gerekebilir.

EN ISO 14732 ile İlişkisi

TS EN ISO 9606-1, manuel kaynak yapan kaynakçıların yeterliliğini kapsarken; EN ISO 14732, mekanize ve otomatik kaynakta görev alan kaynak operatörleri ve kaynak ayarcılarının yeterliliğini düzenler. Bu iki standart birlikte ele alındığında, manuel, mekanize ve otomatik kaynak faaliyetlerinde görev alan tüm personelin yetkinliği sistematik olarak güvence altına alınmış olur.

Uygulama Alanları

TS EN ISO 9606-1 standardı aşağıdaki sektörlerde yaygın olarak uygulanır:

  • Çelik konstrüksiyon ve yapı sektörü
  • Basınçlı kap ve borulama imalatı
  • Makine ve ekipman üretimi
  • Enerji ve altyapı projeleri

Standart, ürün kalitesinin sürekliliği ve yasal/teknik şartlara uygunluk açısından kritik bir role sahiptir.