EN 1090 Belgelendirmesi
EN 1090 Belgelendirmesi
Çelik ve alüminyum taşıyıcı yapıların üretimi ve denetimi için Avrupa standardı olan EN 1090 standardı, yapı elemanlarının güvenliğini, dayanıklılığını ve kalitesini sağlamayı amaçlayan özel gereksinimler içermektedir. Çelik ve alüminyum taşıyıcı yapıların CE sertifikası alması zorunlu hale gelmiştir. CE sertifikası olmadan üretilen ürünler yasa dışı kabul edilir.
Bu standart üç bölümden oluşmaktadır:
EN 1090-1: Yapısal Bileşenlerin Uygunluk Değerlendirmesi,
EN 1090-2: Çelik Yapılar İçin Teknik Gereksinimler,
EN 1090-3: Alüminyum Yapılar İçin Teknik Gereksinimler.
Çelikten yapılmış bir yapı söz konusu olduğunda, tasarım ve üretim EN 1090-2 standardına uygun olmalıdır. Yapı alüminyumdan yapılmışsa, EN 1090-3 standardı uygulanacaktır. Ayrıca, uygunluk değerlendirmesinin tamamlanması için EN 1090-1 standardına da uyulması gerekmektedir.
CE Sertifikası (EN 1090 Sertifikası) ve Önemi
CE sertifikası, üreticinin EN 1090-1 standardına uygun olduğunu belgeleyen bir işarettir. Bu sertifika, ürünün belirli kalite ve güvenlik testlerinden geçtiğini ve geometrik toleranslar, kaynak uygunluğu, tokluk, dayanıklılık ve korozyon direnci gibi kriterlere uygun olarak üretildiğini garanti eder. CE sertifikası, ürünlere yerel ve uluslararası pazarlarda güvenilirlik sağlar. Çelik ve alüminyum yapı üreticilerinin, Fabrika Üretim Kontrolü (FÜK) belgesini almak için onaylı bir kuruluştan (NB) CE sertifikası almaları gerekmektedir.
Fabrika Üretim Kontrolü (FÜK)
Fabrika üretim kontrolü (FÜK), üreticinin kendi üretim süreçlerinin belirli bir kalite standardına uygun olarak denetlenmesi ve kontrol edilmesidir. Üretici, ürünlerin her üretim aşamasını ve sürecini düzenli olarak kontrol etmelidir. Örneğin; kaynak, tahribatsız muayeneler, vida bağlantıları ve korozyon direnci. FÜK, kalite yönetim sisteminin bir parçası olarak yazılı belgelerle de desteklenmeli ve her aşama ayrıntılı olarak kaydedilmelidir. FÜK’ün en önemli gereksinimlerinden biri de bir El Kitabı oluşturulmasıdır. Bu kitap, çalışanlara kalite uyumluluğunun nasıl sağlanacağı konusunda rehberlik sağlar. EN 1090 ve ISO 3834 gibi standartların uygulanması bu el kitabında ayrıntılı olarak ele alınmalıdır.
Uygulama Sınıfları
Yük taşıyıcı çelik ve alüminyum yapılar, farklı karmaşıklık seviyelerine göre dört farklı uygulama sınıfına ayrılır:
- EXC1: Özel Sektör Çalışmaları
- EXC2: Sıradan çelik bina yapımı
- EXC3: Köprüler, gökdelenler, stadyumlar
- EXC4: Yüksek riskli büyük yapılar
Temel Gereksinimler
Üreticilerin aşağıdakiler de dâhil olmak üzere çeşitli kalite ve güvenlik gereksinimlerini karşılamaları gerekmektedir:
- Fabrika Üretim Kontrolü sertifikası
- ISO 3834 kaynak kalite standardına uygunluk.
- Cıvata bağlantı montajı ve kalite kontrolü
- Korozyon koruma kalite güvencesi
- Üretim yöntemlerinin test edilmesi ve izlenebilirliği
- Nitelikli kaynak talimatları ve görsel inceleme
- Tahribatsız test (EXC1 hariç)
- Üreticiye ait dokümanlar ve muayene kayıtları
EN ISO 3834 ve Kaynak Kalitesi
EN ISO 3834, özellikle kaynak işlemlerinin kalitesini güvence altına alan, kaynaklı imalat için küresel bir kalite standardıdır. EN kapsamındaki ürünlerin üretiminde kaynak işlemi yer alıyorsa, ISO 3834 gerekliliklerinin karşılanması gerekir. EN 1090 standartları, kaynak işlemlerinin koşulları ve uygunluğu için ISO 3834’e atıfta bulunur. Kaynaklı üretimde, bu standarda uyum zorunludur. EXC2, EXC3 ve EXC4 için, Kaynak İşlemi Şartnamesi (WPS) ve Kaynak İşlemi Yeterlilik Kaydı (WPQR) gereklidir. Kaynak işlemleri yalnızca onaylı ve eğitimli personel tarafından kontrol edilmelidir.
Personel Gereksinimleri
Fabrika üretim kontrolü (FPC) ve kaynak işlemleri gibi kritik aşamalara atanacak personelin belirli niteliklere sahip olması gerekir. Kaynakçıların, kaynak bağlantılarının görsel değerlendirmesini yapabilmek için gerekli eğitime sahip olmaları gerekir. Tahribatsız muayene (NDT) uzmanlarının, ISO 9712 standardına göre Seviye 2 sertifikasına sahip olmaları gerekir. Çelik ve alüminyum yapı üreticilerinin değerlendirilmesi ve sertifikalandırılması ATC INTL UK tarafından gerçekleştirilir.
Sürdürülebilir bir gelecek için güvenilir ortak